جواب کوتاه: هر پیامکی که با ترس یا وعده‌ی پول شما را وادار می‌کند روی لینک بزنید یا برنامه نصب کنید، تا خلافش ثابت نشده کلاهبرداری است. نهادهای رسمی هیچ‌وقت از طریق پیامک از شما نمی‌خواهند برنامه‌ای (فایل APK) نصب کنید یا اطلاعات کارت بدهید.
این پیامک‌ها معمولاً چه شکلی‌اند؟
چند الگوی رایج در ایران:
- ابلاغیه‌ی قضایی: «برای شما شکایتی ثبت شده، برای مشاهده‌ی ابلاغیه وارد شوید»
- سهام عدالت، یارانه یا کالابرگ: «مبلغ واریزی شما آماده است، برای دریافت ثبت‌نام کنید»
- جریمه یا خلافی خودرو: «جریمه‌ی پرداخت‌نشده دارید، تا ۲۴ ساعت مهلت دارید»
- بسته‌ی پستی: «مرسوله‌ی شما در انتظار تحویل است، هزینه‌ی ارسال را پرداخت کنید»
همه‌شان یک کار می‌کنند: عجله می‌سازند تا شما قبل از فکر کردن، روی لینک بزنید.
۵ نشانه که پیامک جعلی است
- لینک عجیب دارد. آدرس‌های رسمی معمولاً با
.irتمام می‌شوند و اسم نهاد در آن‌ها درست نوشته شده. آدرس‌هایی مثلadliran-sana.xyzیا لینک‌های کوتاه‌شده (bit.lyو مشابه) نشانه‌ی خطرند. - از شما می‌خواهد برنامه نصب کنید. هیچ نهاد رسمی ابلاغیه یا یارانه را با فایل نصبی برای شما نمی‌فرستد.
- فوریت و تهدید دارد. «فقط تا امروز»، «در غیر این صورت حکم صادر می‌شود».
- مبلغ کمی می‌خواهد. «فقط ۲ هزار تومان هزینه‌ی خدمات». هدف این مبلغ نیست؛ هدف اطلاعات کارت و رمز شماست.
- از شماره‌ی شخصی آمده. پیامک‌های رسمی معمولاً از سرشماره‌ی مشخص می‌آیند، نه یک شماره‌ی ۰۹۱۲ معمولی.
اگر شک دارید، این کار را بکنید
- روی لینک نزنید. به‌جایش خودتان آدرس سایت رسمی را تایپ کنید یا برنامه‌ی رسمی را از بازار یا مایکت باز کنید و آنجا چک کنید.
- آدرس را دقیق بخوانید. یک حرف اضافه یا جابه‌جا کافی است تا سایت جعلی شبیه سایت واقعی شود.
- از کسی بپرسید. یک تماس کوتاه با خود نهاد یا یک نفر آشنا، از یک اشتباه گران جلوگیری می‌کند.
اگر روی لینک زدید یا برنامه نصب کردید
سریع و به همین ترتیب:
- اینترنت گوشی را قطع کنید (حالت هواپیما).
- برنامه‌ی ناشناسی که نصب کردید را پاک کنید. اگر پاک نمی‌شود، از تنظیمات گوشی بخش «برنامه‌های مدیر دستگاه» را چک کنید و دسترسی‌اش را بگیرید.
- رمز دوم کارت و رمز اینترنت‌بانک را عوض کنید، ترجیحاً از یک گوشی یا کامپیوتر دیگر.
- با بانک تماس بگیرید و اگر تراکنش مشکوکی هست، کارت را موقتاً مسدود کنید.
- به پلیس فتا گزارش بدهید: سایت
cyberpolice.irیا شماره‌ی ۰۹۶۳۸۰.
این برنامه‌های جعلی معمولاً به پیامک‌های شما دسترسی می‌گیرند تا رمزهای یک‌بارمصرف بانک را بخوانند. برای همین سرعت مهم است.
یک عادت ساده که بیشتر خطر را از بین می‌برد
در تنظیمات گوشی، «نصب از منابع ناشناس» را خاموش نگه دارید. این‌طوری حتی اگر روزی اشتباهی روی لینک بزنید، فایل جعلی به این راحتی نصب نمی‌شود.
این پست را برای پدر و مادر و آدم‌هایی که کمتر با گوشی سروکار دارند هم بفرستید؛ بیشترین قربانی این پیامک‌ها همان‌ها هستند.
سؤال‌های رایج
فقط پیامک را باز کردم ولی روی لینک نزدم. خطری دارد؟
نه. خواندن پیامک خطری ندارد؛ خطر از زدن روی لینک، وارد کردن اطلاعات یا نصب برنامه شروع می‌شود.
روی لینک زدم ولی چیزی وارد نکردم و برنامه‌ای نصب نشد. باید نگران باشم؟
احتمال خطر کم است. برای اطمینان فهرست برنامه‌های گوشی را نگاه کنید و اگر برنامه‌ی ناشناسی دیدید پاکش کنید.
از کجا بفهمم ابلاغیه‌ی قضایی واقعی دارم؟
خودتان وارد سامانه‌ی رسمی ثنا شوید (adliran.ir)؛ نه از لینکی که در پیامک آمده.
آیا آنتی‌ویروس کافی است؟
کمک می‌کند، ولی بهترین محافظت همین است که از لینک پیامک برنامه نصب نکنید.
